Η 4η Ιουλίου 2004 είναι χαραγμένη με χρυσά γράμματα στην ιστορία του παγκόσμιου αθλητισμού. Ήταν η βραδιά που οι νόμοι της ποδοσφαιρικής λογικής καταρρίφθηκαν, η βραδιά που η Ελλάδα απέδειξε ότι κανένα όνειρο δεν είναι υπερβολικά μεγάλο. Η κατάκτηση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος από την Εθνική Ελλάδος παραμένει μέχρι και σήμερα το μεγαλύτερο «παραμύθι» που γράφτηκε ποτέ στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.
Οι Αποδόσεις, το Παρελθόν και το «Πειρατικό»
Πριν από την έναρξη του τουρνουά στα γήπεδα της Πορτογαλίας, τα γραφεία στοιχημάτων έδιναν στην Ελλάδα αποδόσεις γύρω στο 150-1 για να κατακτήσει το τρόπαιο. Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος, θεωρούνταν πιο πιθανό να βρεθεί εξωγήινη ζωή, παρά να πάρει η Ελλάδα το Euro. Το παρελθόν της ομάδας, άλλωστε, δικαιολογούσε αυτή την απαισιοδοξία: η Εθνική είχε συμμετάσχει μόνο σε δύο μεγάλες διοργανώσεις (Euro 1980 και Μουντιάλ 1994), χωρίς να έχει πετύχει ποτέ ούτε μία νίκη, έχοντας μάλιστα σκοράρει ελάχιστα.
Ωστόσο, ο Γερμανός ομοσπονδιακός τεχνικός, Ότο Ρεχάγκελ, είχε διαφορετική άποψη. Ο «Χερ Ότο» έχτισε μια ομάδα-φρούριο, ένα σύνολο όπου το «εμείς» ήταν πάντα πάνω από το «εγώ». Με σιδερένια πειθαρχία, άψογη αμυντική λειτουργία, man-to-man μαρκαρίσματα βγαλμένα από τη δεκαετία του '80 και θανατηφόρα αποτελεσματικότητα στις στημένες φάσεις, το λεγόμενο «Πειρατικό» σάλπαρε για την Ιβηρική Χερσόνησο έτοιμο για όλα.
Ο Δρόμος προς το Θαύμα: Ρίχνοντας τα Μεγαθήρια
Το τουρνουά ξεκίνησε με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο: η Ελλάδα σόκαρε την οικοδέσποινα Πορτογαλία των Φίγκο και Κριστιάνο Ρονάλντο, κερδίζοντας με 2-1 στην πρεμιέρα. Ήταν το πρώτο προειδοποιητικό μήνυμα. Ακολούθησε η ισοπαλία με την Ισπανία (1-1) και η αγχωτική ήττα από τη Ρωσία (2-1), η οποία όμως στάθηκε αρκετή για να στείλει την Ελλάδα στους «8» χάρη στην καλύτερη επίθεση.
Εκεί άρχισαν τα πραγματικά θαύματα. Στα προημιτελικά, η Ελλάδα αντιμετώπισε την κάτοχο του τίτλου και απόλυτο φαβορί, Γαλλία. Εκεί, μια μυθική ντρίμπλα του αρχηγού Θοδωρή Ζαγοράκη πάνω από το κεφάλι του Λιζαραζού και μια συστημένη σέντρα, βρήκαν το κεφάλι του Άγγελου Χαριστέα. Το 1-0 απέκλεισε τους Ζιντάν, Ανρί και Τρεζεγκέ. Στα ημιτελικά, αντίπαλος ήταν η τρομακτική Τσεχία του Πάβελ Νέντβεντ, η ομάδα που έπαιζε το καλύτερο ποδόσφαιρο στο τουρνουά. Μετά από ένα μαρτυρικό 90λεπτο όπου ο Αντώνης Νικοπολίδης κατέβασε ρολά, το ματς πήγε στην παράταση. Στο 105', στην τελευταία φάση του πρώτου ημιχρόνου της παράτασης, ο Βασίλης Τσιάρτας εκτέλεσε ιδανικά το κόρνερ και ο «Κολοσσός» Τραϊανός Δέλλας έστειλε την μπάλα στα δίχτυα, πετυχαίνοντας το μοναδικό «Ασημένιο Γκολ» στην ιστορία του θεσμού.
Ο Μεγάλος Τελικός στο «Ντα Λουζ»
Στις 4 Ιουλίου, στο «Στάδιο του Φωτός» στη Λισαβόνα, η μοίρα τα έφερε έτσι ώστε το τουρνουά να κλείσει με το ίδιο ζευγάρι που άνοιξε. Η Πορτογαλία διψούσε για εκδίκηση και το γήπεδο ήταν καμίνι. Όμως, η ελληνική άμυνα δεν λύγισε ποτέ. Στο 57ο λεπτό, ο Γιούρκας Σεϊταρίδης κέρδισε κόρνερ. Ο Άγγελος Μπασινάς το εκτέλεσε στοχεύοντας στο ύψος της μικρής περιοχής. Εκεί, ο Άγγελος Χαριστέας πήδηξε πιο ψηλά από τον Κοστίνια και με μια δυνατή κεφαλιά νίκησε τον Ρικάρντο.
«Δεν περιγράφω άλλο! Είναι το μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό θαύμα, η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια Ευρώπης!»
— Γιώργος Χελάκης, Sport FM 2004
Τα υπόλοιπα λεπτά ήταν μια ατελείωτη πολιορκία, όμως οι Έλληνες διεθνείς έπαιζαν σαν θεοί του Ολύμπου. Όταν ακούστηκε το τελικό σφύριγμα του Μάρκους Μερκ, εκατομμύρια Έλληνες ξεχύθηκαν στους δρόμους σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Το τρόπαιο υψώθηκε στον ουρανό της Λισαβόνας από τα χέρια του Ζαγοράκη, αποδεικνύοντας ότι στο ποδόσφαιρο, η ψυχή, το πάθος και η τακτική μπορούν να νικήσουν το αστείρευτο ταλέντο.
3 Πράγματα που ίσως δεν ήξερες για το Euro 2004:
- Ο Κανόνας του Silver Goal: Το γκολ του Δέλλα κόντρα στην Τσεχία είναι ιστορικό και για άλλον έναν λόγο. Ήταν το πρώτο και τελευταίο «Ασημένιο Γκολ» (Silver Goal) που έκρινε ποτέ μεγάλο τουρνουά, καθώς η UEFA κατήργησε τον συγκεκριμένο κανονισμό αμέσως μετά τη λήξη της διοργάνωσης!
- Το Παράδοξο της Πρεμιέρας: Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία των Ευρωπαϊκών Πρωταθλημάτων που οι δύο ομάδες που αγωνίστηκαν στο εναρκτήριο παιχνίδι του τουρνουά (Ελλάδα - Πορτογαλία), βρέθηκαν ξανά αντιμέτωπες στον μεγάλο Τελικό.
- Μόνο 1-0: Η Ελλάδα κατέκτησε το τρόπαιο κερδίζοντας και τα τρία νοκ-άουτ παιχνίδια της (προημιτελικό, ημιτελικό, τελικό) με το ίδιο ακριβώς σκορ: 1-0. Αυτό παραμένει ένα μοναδικό επίτευγμα απόλυτης αμυντικής προσήλωσης.
