Η Χρυσή Μπάλα (Ballon d'Or) αποτελεί το «Άγιο Δισκοπότηρο» των ατομικών διακρίσεων στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Μια λάμψη από αυτό το τρόπαιο αρκεί για να περάσει ένας παίκτης στο πάνθεον του αθλήματος. Ωστόσο, η ιστορία του θεσμού δεν είναι στρωμένη μόνο με δίκαιες απονομές, αλλά και με σφοδρές αντιδράσεις, ανεξήγητες ψηφοφορίες και αποφάσεις που χαρακτηρίστηκαν από τον παγκόσμιο Τύπο ως κανονικές «κλοπές».
Το Μεγάλο Σκάνδαλο του 2010: Σνάιντερ και Ινιέστα
Αν υπάρχει μια χρονιά που προκάλεσε την απόλυτη οργή, αυτή είναι το 2010. Ο Βέσλεϊ Σνάιντερ έκανε την τέλεια σεζόν: κατέκτησε το ιστορικό τρεμπλ (Πρωτάθλημα, Κύπελλο, Champions League) με την Ίντερ του Ζοζέ Μουρίνιο, οντας ο απόλυτος μαέστρος της, ενώ παράλληλα οδήγησε την Εθνική Ολλανδίας μέχρι τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Νοτίου Αφρικής. Το αποτέλεσμα; Δεν μπήκε καν στην τελική τριάδα!
Την ίδια χρονιά, ο Αντρές Ινιέστα κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο με την Ισπανία, σκοράροντας μάλιστα το εμβληματικό νικητήριο γκολ στον τελικό στο 116ο λεπτό της παράτασης, έχοντας σαρώσει και με την Μπαρτσελόνα. Κι όμως, το βραβείο κατέληξε στον Λιονέλ Μέσι, ο οποίος παρότι είχε εκπληκτικά ατομικά στατιστικά, είχε αποκλειστεί νωρίς στο Champions League και είχε πατώσει στο Μουντιάλ. Αυτή η ψηφοφορία έφερε τα πάνω κάτω στην αξιοπιστία του θεσμού.
Οι Γαλλικές Αδικίες: Ριμπερί (2013) και Ανρί (2003)
Τη σεζόν 2012-13, η Μπάγερν Μονάχου σάρωσε τα πάντα στο διάβα της, κατακτώντας το τρεμπλ. Ο Φρανκ Ριμπερί ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης εκείνης της μηχανής. Παρ' όλα αυτά, το βραβείο πήγε στον Κριστιάνο Ρονάλντο, σε μια χρονιά που ο Πορτογάλος δεν είχε κατακτήσει απολύτως κανένα ομαδικό τρόπαιο με τη Ρεάλ Μαδρίτης. Αξίζει να σημειωθεί πως εκείνη τη χρονιά η FIFA είχε παρατείνει περιέργως την προθεσμία της ψηφοφορίας, ακριβώς μετά από ένα χατ-τρικ του Ρονάλντο στα μπαράζ του Μουντιάλ.
Δέκα χρόνια νωρίτερα, ένας άλλος Γάλλος είχε νιώσει τον ίδιο πόνο. Το 2003, ο Τιερί Ανρί της Άρσεναλ έκανε πράγματα που δεν είχαν ξαναγίνει στα αγγλικά γήπεδα, τελειώνοντας τη σεζόν με 24 γκολ και 20 ασίστ. Παρά τα ασύλληπτα νούμερα, οι δημοσιογράφοι ψήφισαν τον Πάβελ Νέντβεντ της Γιουβέντους, αφήνοντας τον Ανρί στη δεύτερη θέση, σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες αποφάσεις των 00s.
«Ήταν αδικία. Εκείνη τη χρονιά κέρδισα κάθε πιθανό τρόπαιο, ήμουν καθοριστικός σε όλα τα ματς. Δεν υπήρχε απολύτως τίποτα περισσότερο που μπορούσα να κάνω για να την κερδίσω. Το ένιωσα σαν κλοπή.»
— Φρανκ Ριμπερί, μιλώντας χρόνια αργότερα για τη Χρυσή Μπάλα του 2013
Ο Παράγοντας Covid-19 και η Κατάρα των Αμυντικών
Φτάνοντας στο πιο πρόσφατο παρελθόν, το 2020 ανήκει δικαιωματικά στον Ρόμπερτ Λεβαντόφσκι. Ο Πολωνός επιθετικός διέλυσε κάθε ρεκόρ σκοραρίσματος, πήρε το Champions League με την Μπάγερν Μονάχου και ήταν το απόλυτο, ακλόνητο φαβορί. Ωστόσο, το περιοδικό France Football επικαλέστηκε τις ανισότητες της πανδημίας Covid-19 και αποφάσισε να μην απονείμει το βραβείο, στερώντας του την ευκαιρία της ζωής του.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε και τους αμυντικούς. Το 2019, ο Βίρτζιλ φαν Ντάικ, αφού μεταμόρφωσε την άμυνα της Λίβερπουλ και σήκωσε το Champions League, έχασε τη Χρυσή Μπάλα από τον Λιονέλ Μέσι για μόλις επτά βαθμούς διαφορά (686 έναντι 679). Μια απόδειξη ότι στο ποδόσφαιρο, η λάμψη των γκολ πάντα θα επισκιάζει τη δουλειά στα μετόπισθεν.
3 Πράγματα που ίσως δεν ήξερες για τη Χρυσή Μπάλα:
- Ο Πελέ και ο Μαραντόνα δεν την πήραν ποτέ: Ο λόγος δεν είναι η αδικία, αλλά οι κανόνες. Μέχρι το 1995, το βραβείο αφορούσε αποκλειστικά Ευρωπαίους παίκτες που έπαιζαν στην Ευρώπη. Αργότερα, το France Football αναγνώρισε το λάθος του και τους απένειμε τιμητικές Χρυσές Μπάλες για τη συνολική τους προσφορά.
- Μόνο ένας Τερματοφύλακας: Ο Σοβιετικός Λεβ Γιασίν, γνωστός και ως «Μαύρη Αράχνη», παραμένει ο μοναδικός τερματοφύλακας στην ιστορία του ποδοσφαίρου που έχει κερδίσει το βραβείο, κατακτώντας το το μακρινό 1963.
- Η Αλλαγή του 2022: Μετά την κατακραυγή για τη νίκη του Μέσι έναντι του Λεβαντόφσκι το 2021, οι κανόνες άλλαξαν. Πλέον, το βραβείο κρίνεται με βάση την αγωνιστική σεζόν (π.χ. Αύγουστος - Ιούνιος) και όχι το ημερολογιακό έτος, ενώ δικαίωμα ψήφου έχουν μόνο δημοσιογράφοι από τις 100 κορυφαίες χώρες του FIFA Ranking.
